Γράφει η Γεωργία Κωστοπούλου

 

Το «Flesh» του Ντέιβιντ Σόλοϊ είναι το βιβλίο που κέρδισε το Βραβείο Booker 2025, μη βλέπετε που στο εξώφυλλο του δικού μου αντίτυπου γράφει ότι ήταν στη μακρά λίστα, αυτό έγινε πριν ανακοινωθεί καν η βραχεία λίστα των βραβείων!

Το «Flesh», που σημαίνει «Σάρκα» στα Ελληνικά, είναι η ιστορία του Ίστβαν, ενός ανθρώπου που θα έλεγε κανείς ότι «γλιστράει» μέσα από τη ζωή, χωρίς να αφήνει πραγματικά το αποτύπωμά του. Τον γνωρίζουμε έφηβο στην Ουγγαρία, να μένει σε ένα διαμέρισμα με τη μητέρα του. Να συμφωνεί απρόθυμα να βοηθάει τη γειτόνισσα με τα ψώνια του σούπερ μάρκετ και τελικά να μαθαίνει από εκείνη περισσότερα από όσα θα περίμενε κανείς.

Ο Ίστβαν είναι ένας άνθρωπος με λίγες λέξεις. Οι περισσότερες απαντήσεις του στις ερωτήσεις των άλλων είναι «OK» και «sure», σαν να μην έχει δική του άποψη, σαν να μην έχει κάτι παραπάνω να πεις. Σαν να μην ξέρει αν κάτι του αρέσει, τον ευχαριστεί. Είναι ένας άνθρωπος που σε κάνει να πιστεύεις πως και να μην υπήρχε, δε θα άλλαζε κάτι.

Ώρες ώρες αναρωτιέμαι πόσοι νέοι είναι σαν τον Ίστβαν. Άνθρωποι που ζουν, μεγαλώνουν χωρίς να ωριμάζουν, χωρίς να εξελίσσονται, χωρίς να έχουν μέλλον. Άνθρωποι που περνούν την κάθε μέρα σαν να είναι ίδια, που δεν ενδιαφέρονται για το αύριο, που απλά ζουν για να υπάρχουν ή υπάρχουν για να ζουν.

Το βιβλίο έχει προκαλέσει μεγάλη αίσθηση για την «ωμή» και μινιμαλιστική του γραφή. Όμως αυτή η γραφή είναι πιστεύω που «ζωγραφίζει» τον ήρωα που ο συγγραφέας θέλει να μας δώσει. Ο αμέτοχος δεκαπεντάχρονος που κάνει κάτι τρομερό και το συνειδητοποιεί κάπως αργά. Που αν δεν του πει η μητέρα του πως πρέπει να βρει μια δουλειά, δε θα το σκεφτεί από μόνος του. Μέχρι που παίρνει την απόφαση να καταταγεί στον στρατό. Κι από εκεί μετά έχει μια πορεία που κάποιος θα θεωρούσε εξελικτική και θα προσπαθούσε να εκμεταλλευτεί ώστε να γίνει καλύτερος. Ο Ίστβαν θα έλεγε κανείς ότι εκμεταλλεύεται καταστάσεις, αλλά θα μπορούσε και να γίνεται το αντίθετο. Οι καταστάσεις να εκμεταλλεύονται αυτόν.

Μέσα σε όλα αυτά που διαβάζουμε στην ιστορία του Ίστβαν, διαβάζουμε και για θέματα όπως η μετανάστευση, η κοινωνική τάξη, η εξουσία και η ανδρική ταυτότητα. Κεντρικό ρόλο παίζει η σχέση του ατόμου με το ίδιο του το σώμα (εξ ου και ο τίτλος) και πώς αυτό επηρεάζεται από το χρόνο και τις συνθήκες.

Η αλήθεια είναι ότι ποτέ δε διαβάζουμε για τα συναισθήματα του Ίστβαν. Κι αυτό είναι που με έκανε να πιστέψω πως είναι κάπως αμέτοχος στην ίδια του τη ζωή και απλά υπάρχει. Είναι ένα λιτό κείμενο, χωρίς πολλά στολίδια στη γλώσσα, χωρίς περιγραφές και φιοριτούρες. Ένα βιβλίο που μιλάει για το πως εξωτερικοί παράγοντες, όπως η οικονομική επιφάνεια ή ίσως η μοίρα μπορούν να επηρεάσουν έναν άνθρωπο.

Το βιβλίο αναμένεται να κυκλοφορήσει στα Ελληνικά το Μάρτιο του 2026 από τις Εκδόσεις Ψυχογιός, σε μετάφραση της Βάσιας Τζανακάρη.

 

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο David Szalay (γεννημένος το 1974 στο Μόντρεαλ του Κεμπέκ) είναι Άγγλος συγγραφέας.
Γεννήθηκε στον Καναδά, μετακόμισε στο Ηνωμένο Βασίλειο το επόμενο έτος και έκτοτε ζει εκεί. Σπούδασε στο Oxford University και έχει γράψει μια σειρά από ραδιοφωνικά δράματα για το BBC.
Κέρδισε το Betty Trask Award για το πρώτο του μυθιστόρημα, London and the South-East, μαζί με το Geoffrey Faber Memorial Prize. Έκτοτε έχει γράψει δύο ακόμη μυθιστορήματα: το Innocent (2009) και το Spring (2011).
Πρόσφατα συμπεριλήφθηκε στη λίστα του The Telegraph με τους Top 20 British Writers Under 40, ενώ συμπεριλήφθηκε επίσης στη λίστα του περιοδικού Granta για το 2013 με τους Best of Young British Novelists.
Το τέταρτο μυθιστόρημά του, All That Man Is, βρέθηκε στη μακρά λίστα (longlisted) για το The Man Booker Prize 2016.
Ήταν φιναλίστ (runner-up) για το Booker Prize με το All That Man Is, και νικητής το 2025 με το Flesh.