«Τα εφτά φεγγάρια του Μάαλι Αλμέιντα» από τον Shehan Karunatilaka #BookReview

Γράφει η Γεωργία Κωστοπούλου

 

«Τα εφτά φεγγάρια του Μάαλι Αλμέιντα» του Shehan Karunatilaka ήταν το βιβλίο που κέρδισε το βραβείο Booker για το 2022. Με τέτοιο τίτλο, συγγραφέα, ιστορία και εξώφυλλο, δεν μπόρεσα να μην παραγγείλω το βιβλίο αμέσως μόλις έμαθα τα νέα. Βέβαια το διάβασα αρκετά αργότερα, αλλά αυτό δεν έχει καμία σημασία. Είχα καλή παρέα και το απόλαυσα, αν και ήμουν η μόνη που το διάβαζε στα αγγλικά. Είχε όμως κι αυτό τη γλύκα του

Κολόμπο, Σρι Λάνκα, 1990. Η χώρα μαστίζεται από έναν εμφύλιο πόλεμο που την αποδυναμώνει και την αφήνει με δεκάδες ή ακόμα και εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς. Κανείς δεν ξέρει ποια είναι τα πραγματικά νούμερα. Υπάρχουν τόσοι αγνοούμενοι και άλλοι τόσοι που κανείς δεν τους ψάχνει. Είναι τα χρόνια που γίνονται οι πιο συχνές, οι πιο αιματηρές αψιμαχίες ανάμεσα στις διάφορες πλευρές, όπου φυσικά συμμετέχει και ο στρατός και το κράτος και οι τρομοκράτες αλλά και οι Ταμίλ, οι Ινδοί μετανάστες τους οποίους οι Σινγκαλέζοι αποφάσισαν να περιορίσουν και να εκδιώξουν ξαφνικά μια μέρα.

Ο Μάαλι Αλμέιντα, φωτογράφος πολέμου, τζογαδόρος και κρυφο-ομοφυλόφυλος ξυπνάει μόνο και μόνο για να διαπιστώσει ότι είναι νεκρός και ότι βρίσκεται σε ένα γραφείο υποδοχής της μεταθανάτιας ζωής, ένα μέρος που βρίθει από γραφειοκρατία και που θυμίζει λιγάκι εφορεία, με τα πολλά γκισέ του και τους ανθρώπους με τα λευκά ρούχα και τα σημειωματάρια. Του λένε ότι έχει 7 φεγγάρια, εφτά ημέρες δηλαδή, ώστε να πάει να του ελέγξουν τα αυτιά και να κάνει το πέρασμα στο Φως. Αν δεν το κάνει, θα μείνει στο ενδιάμεσο, όπου καραδοκούν οι δαίμονες.

Όμως εκεί, στο ενδιάμεσο ο Μάαλι έχει τη δυνατότητα να μάθει ποιος τον σκότωσε. Ποιος σκόρπισε το διαμελισμένο του σώμα στη λίμνη Μπέιρα. Γιατί ο Μάαλι δε θυμάται τίποτα από το θάνατό του, όμως είναι πεπεισμένος πως ήταν δολοφονία. Πριν λοιπόν οδηγηθεί στο Φως και ξεχάσει τα πάντα, αποφασίζει να ακολουθήσει τη σκαιά φιγούρα του Σένα, ενός εκτελεσμένου αντάρτη που υπόσχεται να τον βοηθήσει να μάθει ποιος ήταν ο δολοφόνος του, εφόσον κι εκείνος συμφωνήσει να προσφέρει στο σκοπό του. Τη δική του εκδίκηση. Ο Μάαλι παραπαίει ανάμεσα στην απόφαση να εκδικηθεί για το θάνατό του, κι ας μείνει για πάντα ένα δαιμονισμένο φάντασμα, και το πέρασμα στο Φως.

Ήμουν τότε μόλις 9 ετών, οπότε δεν μπορώ να πω πως γνώριζα τι γινόταν στη χώρα εκείνη την περίοδο. Όμως είναι καλό που έμαθα, έστω και τώρα. Και χαίρομαι που μαζί με εμένα θυμήθηκαν ή έμαθαν και πολλοί άλλοι άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο. Όλοι γνωρίζουμε πως η Κεϋλάνη, παλιότερη ονομασία της Σρι Λάνκα, είναι γνωστή για το εξαιρετικό τσάι της. Όμως ποιος από εμάς μπορεί πράγματι να πει ότι γνωρίζει από τι έχει περάσει αυτή η χώρα; Σε έναν εμφύλιο πόλεμο που διήρκησε από το 1983 έως το 2009, μια ολόκληρη χώρα άλλαξε μορφή, χαρακτήρα, πληθυσμό και συνήθειες.

Ο συγγραφέας, χρησιμοποιώντας σαν βασικό ήρωα έναν πολεμικό ανταποκριτή, ο οποίος πολλές φορές ξέφευγε από τα στενά όρια αυτού του επαγγέλματος, κάνοντας τον ενδιάμεσο που έφερνε σε επαφή τους αντάρτες με ξένους ανταποκριτές ή ακόμα και τον Σιγκαλέζικο στρατό με διεθνείς οργανισμούς, είχε το ελεύθερο να κυκλοφορεί στις πιο επικίνδυνες περιοχές και να βρίσκεται μπροστά στις πιο αιματηρές συμπλοκές, έχοντας έτσι την ευκαιρία να απαθανατίσει με το φακό του πολλά από τα πιο κρυφά ή φανερά γεγονότα. Σε ένα κουτί κρατάει τις πιο σημαντικές φωτογραφίες του, αυτές που θα ταρακουνήσουν όχι μόνο την ίδια τη Σρι Λάνκα αλλά και την παγκόσμια κοινή γνώμη. Φωτογραφίες που πήρε χάρις στην αθόρυβη Nikon κάμερα που το χάρισε ο πατέρας του, το μόνο καλό που έκανε αυτός ο άνθρωπος για εκείνον.

Γράφοντας σε δεύτερο πρόσωπο, ο Karunatilaka κάνει τη φωνή που ακούμε μέσα στο κεφάλι μας, αυτή που μιλάει και στον ήρωά του. Με γραφή άμεση που μας μεταφέρει από τον πραγματικό κόσμο και τις αναμνήσεις του Μάαλι στη ζωή μετά και όσα παρακολουθεί αλλά δεν μπορεί να επηρεάσει ο νεκρός φωτογράφος, κριτικάρει με το δικό του μοναδικό χιούμορ όσα γίνονται πάντα στον κόσμο αυτό. Τους διεφθαρμένους τοπικούς άρχοντες και κυβερνώντες, τους εξωτερικούς παράγοντες όπως χώρες από την άλλη άκρη του κόσμου που πιστεύουν ότι ξέρουν τι χρειάζεται μια χώρα που πολεμάει με τον εαυτό της, που δεν χάνουν την ευκαιρία να δικτυωθούν, να επηρεάσουν κατά τα δικά τους συμφέροντα, να πουλήσουν όπλα αντί να χαρίσουν βοήθεια και να φιμώσουν όσους πρέπει να φιμωθούν ώστε να βγουν «καθαροί και άσπιλοι».

Τα πλάσματα που υπάρχουν στη ζωή μετά είναι ένα συνονθύλευμα από όσα υπάρχουν στις θρησκείες που υπήρξαν ποτέ στα χώματα αυτά που βάφτηκαν με τόσο αίμα. Είχα τη χαρά και την τιμή να συναντήσω τον συγγραφέα σε μια βραδιά που οργανώθηκε από τον εκδοτικό οίκο Gutenberg που κυκλοφορεί το βιβλίο του στα Ελληνικά, κι εκεί ήταν που έμαθα περισσότερα για το πως εμπνεύστηκε την ιστορία, γιατί την έγραψε με αυτόν τον τρόπο και τι ήθελε να πει. Ήταν μια μοναδική εμπειρία από αυτές που δεν έχουμε συχνά. Ένας άνθρωπος πρόσχαρος και πρόθυμος να μιλήσει με τους αναγνώστες του. Του έκανε μάλιστα εντύπωση η διαφορά που είχε το βιβλίο του στην ελληνική έκδοση, ιδιαίτερα όταν το σύγκρινε με το δικό μου σκληρόδετο αντίτυπο της αγγλικής, που ήταν και πιο ελαφρύ! Έχοντας όμως δει και την ελληνική έκδοση και έχοντας διαβάσει και το πολύ βοηθητικό εισαγωγικό σημείωμα της μεταφράστριας στα ελληνικά, πρέπει να πω πως έχει γίνει εξαιρετική δουλειά τόσο στη μετάφραση όσο και σε ολόκληρη την έκδοση.

 

Εκδόσεις Gutenberg

 

Λίγα λόγια για τo συγγραφέα

Ο Σέχαν Καρουνατίλακα (γεν. 1975), από τους σημαντικότερους συγγραφείς της Σρι Λάνκα έχει τιμηθεί και με τo βραβείo Commonwealth.

 

Leave a Reply / Αφήστε ένα σχόλιο

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.