Γράφει η Γεωργία Κωστοπούλου

 

Το ιστορικό μυθιστόρημα είναι ένα είδος που συχνά ισορροπεί πάνω σε ένα λεπτό σχοινί. Από τη μία η ανάγκη για ιστορική ακρίβεια και από την άλλη η ανάγκη για μια συναρπαστική αφήγηση που θα κρατήσει τον αναγνώστη καθηλωμένο. Ο Conn Iggulden είναι ένας συγγραφέας που έχει αποδείξει πολλές φορές πως γνωρίζει πολύ καλά αυτή την ισορροπία και με το «Νέρων», το πρώτο βιβλίο της νέας του τριλογίας θα γνωρίσει και το Ελληνικό αναγνωστικό κοινό αυτό του το ταλέντο. Μας ταξιδεύει λοιπόν στην αγαπημένη του Αρχαία Ρώμη για να αφηγηθεί μία από τις πιο αμφιλεγόμενες ιστορίες εξουσίας που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα.

Η ιστορία ξεκινά το 37 μ.Χ., σε μια Ρώμη που βυθίζεται στην παράνοια, τον φόβο και τις πολιτικές δολοπλοκίες. Ο αυτοκράτορας Τιβέριος βρίσκεται στα τελευταία χρόνια της ζωής του και η διαδοχή του θρόνου μετατρέπεται σε ένα αδυσώπητο παιχνίδι επιβίωσης. Μέσα σε αυτό το επικίνδυνο περιβάλλον γεννιέται ο Νέρων, γιος της Αγριππίνας, μιας γυναίκας που ίσως αποδειχθεί πολύ πιο φιλόδοξη και επικίνδυνη από όλους τους άνδρες που την περιβάλλουν. Η πλοκή δεν εστιάζει τόσο στον ίδιο τον Νέρωνα όσο θα περίμενε κανείς, αλλά κυρίως στα πρώτα χρόνια της ζωής του και στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται το περιβάλλον που θα τον οδηγήσει αργότερα στην εξουσία.

Αυτό είναι ίσως και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του βιβλίου. Ο Iggulden δεν ενδιαφέρεται να μας παρουσιάσει απλώς τον διαβόητο αυτοκράτορα που έμεινε στην ιστορία ως τύραννος. Αντίθετα, προσπαθεί να εξερευνήσει το ερώτημα που κρύβεται πίσω από τον μύθο. Γεννιέται κάποιος τέρας ή γίνεται; Η περίφημη φράση που συνοδεύει το βιβλίο στην αρχική του έκδοση, «Οι τύραννοι δεν γεννιούνται. Δημιουργούνται», διαπερνά ολόκληρη την αφήγηση και λειτουργεί ως θεματικός πυρήνας της ιστορίας.

Η Αγριππίνα είναι αναμφίβολα η μεγάλη πρωταγωνίστρια του βιβλίου. Πρόκειται για έναν χαρακτήρα που κλέβει συνεχώς την παράσταση, καθώς κάθε της κίνηση καθοδηγείται από την επιθυμία της να επιβιώσει και να εξασφαλίσει ένα μέλλον για τον γιο της. Δεν παρουσιάζεται ως ηρωίδα ούτε ως απόλυτη κακιά. Είναι μια γυναίκα που ζει σε έναν κόσμο όπου η αδυναμία τιμωρείται με θάνατο και η εξουσία αποτελεί τη μοναδική ασπίδα προστασίας. Ο συγγραφέας καταφέρνει να την κάνει ταυτόχρονα γοητευτική, υπολογιστική, ευφυή και συχνά τρομακτική. Κάθε σκηνή στην οποία εμφανίζεται αποκτά μια ένταση που δύσκολα περνά απαρατήρητη.

Παράλληλα, ο ίδιος ο Νέρων, ή Λεύκιος όπως τον γνωρίζουμε, βρίσκεται διαρκώς στο περιθώριο της δράσης, κάτι που θεωρώ απολύτως συνειδητή επιλογή. Ο συγγραφέας χτίζει προσεκτικά το υπόβαθρο του χαρακτήρα του, φυτεύοντας τους σπόρους εκείνου που θα εξελιχθεί αργότερα στον ιστορικό Νέρωνα. Δεν προσπαθεί να δικαιολογήσει τις μελλοντικές του πράξεις, αλλά να δείξει τις δυνάμεις που τον διαμόρφωσαν. Αυτό δίνει στο βιβλίο έναν ιδιαίτερο ψυχολογικό χαρακτήρα, παρόλο που πρόκειται για ένα έργο γεμάτο πολιτικές συγκρούσεις και ιστορικά γεγονότα.

Η Ρώμη λειτουργεί ως ένας ακόμη χαρακτήρας της ιστορίας. Οι δρόμοι, οι αγορές, οι συγκρούσεις μεταξύ συγκλητικών, οι ίντριγκες στα παλάτια και η διαρκής αίσθηση ότι κανείς δεν είναι πραγματικά ασφαλής δημιουργούν μια ατμόσφαιρα αποπνικτική αλλά ταυτόχρονα εξαιρετικά γοητευτική. Ο συγγραφέας έχει την ικανότητα να μεταφέρει τον αναγνώστη μέσα στην εποχή χωρίς να βαραίνει το κείμενο με ατελείωτες ιστορικές λεπτομέρειες. Η αφήγηση παραμένει γρήγορη, κινηματογραφική και γεμάτη ένταση.

Ένα από τα θέματα που ξεχωρίζουν περισσότερο είναι η φύση της εξουσίας. Στο «Νέρων» η εξουσία δεν παρουσιάζεται ως έπαθλο αλλά ως μια δύναμη που διαφθείρει, μεταμορφώνει και συχνά καταστρέφει όσους την πλησιάζουν. Ταυτόχρονα, το βιβλίο ασχολείται με την οικογένεια, την κληρονομιά, τη φιλοδοξία και τη σχέση ανάμεσα στη μητέρα και το παιδί της. Μέχρι ποιο σημείο μπορεί ένας γονιός να καθορίσει τη μοίρα του παιδιού του; Και πόσο επικίνδυνο γίνεται αυτό όταν το παιδί προορίζεται να κυβερνήσει μια αυτοκρατορία;

Αν θα είχα μια μικρή ένσταση, αυτή αφορά το γεγονός ότι ορισμένοι δευτερεύοντες χαρακτήρες δεν αποκτούν το ίδιο βάθος με την Αγριππίνα και τις κεντρικές πολιτικές φιγούρες. Σε ορισμένα σημεία η πλοκή προχωρά τόσο γρήγορα που κάποιοι χαρακτήρες λειτουργούν περισσότερο ως πιόνια της ιστορίας παρά ως ολοκληρωμένες προσωπικότητες. Ωστόσο, αυτό δεν επηρεάζει ιδιαίτερα την αναγνωστική εμπειρία, καθώς το ενδιαφέρον παραμένει αμείωτο από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα.

Συνολικά, το «Νέρων» είναι ένα καθηλωτικό ιστορικό μυθιστόρημα που συνδυάζει πολιτική ίντριγκα, οικογενειακό δράμα και ψυχολογική ανάλυση με τον τρόπο που μόνο ο Conn Iggulden φαίνεται να γνωρίζει. Δεν πρόκειται απλώς για την ιστορία ενός μελλοντικού αυτοκράτορα, αλλά για την ιστορία της δημιουργίας ενός μύθου ή ίσως ενός τέρατος. Αν αγαπάτε την Αρχαία Ρώμη, τις δυναστικές συγκρούσεις και τα βιβλία που εξερευνούν το πώς γεννιέται η εξουσία, τότε το «Νέρων» είναι μια εξαιρετική αρχή για μια σειρά που προμηνύεται ιδιαίτερα δυνατή.

 

Εκδόσεις Ψυχογιός

 

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο ΚΟΝ ΙΓΚΑΛΝΤΕΝ είναι ένας από τους πλέον επιτυχημένους σύγχρονους συγγραφείς ιστορικής μυθοπλασίας, με δημοφιλείς σειρές αφιερωμένες στον Ιούλιο Καίσαρα, τον Τζένγκις Χαν και τους Πολέμους των Ρόδων, καθώς και δύο αυτοτελή μυθιστορήματα: το Dunstan, το οποίο διαδραματίζεται στον αιματηρό κόσμο της Αγγλίας του 10ου αιώνα, και το The Falcon of Sparta, με το οποίο ο Ίγκαλντεν επιστρέφει στην αρχαιότητα. Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ ετοιμάζονται και τα επόμενα δύο βιβλία της Τριλογίας του Νέρωνα, ΤΥΡΑΝΝΟΣ και ΚΟΛΑΣΗ.