Γράφει η Γεωργία Κωστοπούλου
Η Μάργκαρετ Χάνιγουελ έχει αγαπήσει μόνο έναν άντρα στη ζωή της. Το πρόβλημα είναι πως εκείνος εξαφανίστηκε πριν από δέκα χρόνια και όλοι τον θεωρούν νεκρό. Όταν ένας μυστηριώδης λόρδος εμφανίζεται ξανά στη ζωή της, μοιάζει εκπληκτικά με το αγόρι που αγάπησε. Εκείνος, όμως, επιμένει πως δεν είναι ο Νίκολας Σίτον. Και κάπως έτσι η Mimi Matthews στήνει μια ιστορία όπου ο έρωτας, η εκδίκηση, η ταυτότητα και τα οικογενειακά μυστικά μπλέκονται σε ένα απολαυστικό παιχνίδι εξαπάτησης.
Το «Τζέντλεμαν Τζιμ», δεύτερο βιβλίο της σειράς «Ιστορίες του Σόμερσετ», αποτελεί τη συνέχεια της σειράς μετά το «Έργο τέχνης». Τα βιβλία, ωστόσο, μπορούν να διαβαστούν και αυτόνομα, καθώς η ιστορία της Μάργκαρετ και του Νίκολας έχει τη δική της ολοκληρωμένη πορεία.
Η ιστορία ξεκινά δέκα χρόνια πριν από τα βασικά γεγονότα του βιβλίου. Η Μάργκαρετ, κόρη ενός πλούσιου γαιοκτήμονα, μεγαλώνει στο Μπίσλι Παρκ και έχει δίπλα της τον Νίκολας Σίτον, έναν νεαρό που εργάζεται στους στάβλους του πατέρα της. Εκείνη είναι κόρη της οικογένειας του κτήματος, εκείνος ένας νόθος νεαρός χωρίς περιουσία, κοινωνική θέση ή ιδιαίτερη προστασία. Οι κοινωνικές διαφορές ανάμεσά τους είναι τεράστιες, όμως για τη Μάργκαρετ ο Νίκολας είναι ο άνθρωπος που αγαπά.
Η σχέση τους, φυσικά, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από όλους. Ιδιαίτερα από τον Φρέντερικ Μπάρτον-Σμάιθ, τον γείτονα που θεωρεί πως η Μάργκαρετ είναι προορισμένη να γίνει γυναίκα του. Όταν ο Φρεντ κατηγορεί τον Νίκολας για κλοπή, εκείνος αναγκάζεται να φύγει. Η αναχώρησή του συνδέεται και με ένα ακόμη μυστήριο, την καταγωγή του. Ο Νίκολας θεωρείται γιος του διαβόητου ληστή των δρόμων, του θρυλικού Τζέντλεμαν Τζιμ, και αποφασίζει να τον αναζητήσει.
Δέκα χρόνια αργότερα, η Μάγκι έχει πια χάσει την οικογένειά της, την υγεία της και μεγάλο μέρος της ελευθερίας της. Ο πατέρας της έχει αφήσει μια διαθήκη που την εγκλωβίζει σε μια ιδιαίτερα δυσάρεστη κατάσταση. Για να διατηρήσει το Μπίσλι Παρκ, πρέπει να παντρευτεί έναν άντρα που έχει επιλέξει ο Φρεντ. Και ο Φρεντ δεν είναι απλώς ένας ανεπιθύμητος μνηστήρας. Είναι ο άνθρωπος που ευθύνεται για την καταστροφή της προηγούμενης ζωής της.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη όταν ο Φρεντ προκαλεί σε μονομαχία τον Τζον Μπέρεσφορντ, υποκόμη του Σεντ Κλερ. Η Μάργκαρετ φοβάται πως, αν ο Φρεντ πεθάνει, θα χάσει το κτήμα της και αποφασίζει να συναντήσει τον αντίπαλό του. Όταν όμως αντικρίζει τον Σεντ Κλερ, λιποθυμά. Γιατί ο άντρας που στέκεται μπροστά της μοιάζει εκπληκτικά με τον Νίκολας.
Από εδώ και πέρα η Matthews αρχίζει να παίζει με την έννοια της ταυτότητας. Η Μάγκι αναγνωρίζει τον άνθρωπο που αγαπούσε, εκείνος όμως αρνείται ότι είναι ο Νίκολας. Και το ενδιαφέρον βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι η συγγραφέας δεν χρησιμοποιεί την «παρεξήγηση» ως ένα απλό τέχνασμα για να καθυστερήσει την επανένωση των δύο ηρώων. Ο Τζον έχει πραγματικά αλλάξει. Η δεκαετία που πέρασε μακριά από την Αγγλία δεν ήταν απλώς μια χρονική παρένθεση. Έχει δημιουργήσει έναν νέο άνθρωπο, με νέα κοινωνική θέση, νέες υποχρεώσεις και κυρίως νέες πληγές.
Ο Νίκολας, το παιδί που έφυγε κυνηγημένο, επιστρέφει ως Τζον Μπέρεσφορντ, ένας άντρας που έχει μάθει να ελέγχει τα συναισθήματά του και να αντιμετωπίζει τον κόσμο με καχυποψία. Έχει περάσει χρόνια στο εξωτερικό και έχει αναλάβει τον ρόλο του κληρονόμου μιας σημαντικής οικογένειας. Παράλληλα, όμως, η νομιμότητα της καταγωγής του αμφισβητείται και οι οικογενειακές ίντριγκες απειλούν την κοινωνική του θέση. Έτσι, η αναζήτηση της ταυτότητάς του δεν αφορά μόνο το ποιος ήταν ο πατέρας του. Αφορά το ποιος είναι ο ίδιος. Και εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του βιβλίου. Ο Νίκολας δεν χρειάζεται απλώς να αποδείξει στους άλλους ότι ανήκει κάπου. Πρέπει να αποφασίσει και ο ίδιος αν θέλει να συνεχίσει να ζει ως ο άνθρωπος που δημιούργησε ή ως εκείνος που ήταν κάποτε.
Η Μάγκι, από την άλλη, είναι ένας χαρακτήρας που θα μπορούσε εύκολα να είχε περιοριστεί στον ρόλο της εγκαταλελειμμένης ερωτευμένης γυναίκας. Η Matthews, όμως, της δίνει πολύ περισσότερα. Η ηρωίδα είναι πεισματάρα, θαρραλέα και αποφασισμένη να προστατεύσει ό,τι της ανήκει. Δεν περιμένει κάποιον άντρα να λύσει τα προβλήματά της. Αντίθετα, κινείται η ίδια μέσα στην ιστορία, αναζητά απαντήσεις, παίρνει αποφάσεις και αμφισβητεί τους ανθρώπους που προσπαθούν να αποφασίσουν για λογαριασμό της.
Αυτό γίνεται ακόμη πιο σημαντικό επειδή η Μάγκι βρίσκεται σε μια εξαιρετικά ευάλωτη θέση. Η υγεία της έχει κλονιστεί, η περιουσία της κινδυνεύει και οι κοινωνικοί κανόνες της εποχής δεν της αφήνουν πολλές επιλογές. Η συγγραφέας χρησιμοποιεί λοιπόν τη ρομαντική πλοκή για να μιλήσει και για κάτι πολύ πιο ουσιαστικό. Για το πόσο περιορισμένη ήταν η αυτονομία μιας γυναίκας όταν η περιουσία, η κοινωνική θέση και ακόμη και η ίδια της η ασφάλεια μπορούσαν να εξαρτώνται από έναν γάμο.
Ο Φρεντ λειτουργεί ως η σκοτεινή πλευρά αυτής της πραγματικότητας. Δεν είναι απλώς ο «κακός» που στέκεται ανάμεσα στους δύο ερωτευμένους. Είναι η προσωποποίηση της εξουσίας που θεωρεί πως δικαιούται να αποφασίζει για τη ζωή μιας γυναίκας επειδή διαθέτει κοινωνικό και οικονομικό πλεονέκτημα. Η εμμονή του με τη Μάργκαρετ δεν έχει τίποτα το ρομαντικό. Είναι ανάγκη για κατοχή και έλεγχο. Και αυτό κάνει τη σύγκρουσή του με τους δύο πρωταγωνιστές πολύ πιο ουσιαστική.
Ταυτόχρονα, η ιστορία του Τζέντλεμαν Τζιμ προσθέτει μια σχεδόν περιπετειώδη διάσταση στην αφήγηση. Το μυστήριο γύρω από τον πατέρα του Νίκολας, οι μονομαχίες, οι κρυφές ταυτότητες, οι προδοσίες και οι οικογενειακές μηχανορραφίες δίνουν στο βιβλίο έναν ρυθμό που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα όρια ενός Regency romance. Δεν είναι τυχαίο ότι η ίδια η συγγραφέας αναφέρει ως επιρροές της τις ιστορίες της Georgette Heyer αλλά και τον «Κόμη Μοντεχρίστο» του Αλέξανδρου Δουμά.
Και πράγματι, το βιβλίο έχει κάτι από εκείνη την παλιά, απολαυστική αίσθηση της περιπέτειας. Ανθρώπους που κρύβουν μυστικά, παλιές αδικίες που ζητούν αποκατάσταση, ταυτότητες που αποκαλύπτονται σταδιακά και ήρωες που πρέπει να αποφασίσουν αν θα επιλέξουν την εκδίκηση ή την ευτυχία τους.
Αυτό είναι και το βασικό δίλημμα του Σεντ Κλερ. Η εκδίκηση είναι ο σκοπός που έχει βάλει μπροστά του. Η Μάγκι, όμως, απειλεί να του θυμίσει τον άνθρωπο που ήταν πριν από όλα όσα συνέβησαν. Η σχέση τους είναι επομένως κάτι περισσότερο από μια δεύτερη ευκαιρία στον έρωτα. Είναι μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή.
Η Matthews χειρίζεται πολύ καλά και την ένταση ανάμεσα στους δύο. Η Μάργκαρετ γνωρίζει τον Νίκολας και προσπαθεί να αναγνωρίσει πίσω από τον ψυχρό και απόμακρο λόρδο τον νεαρό που αγάπησε. Ο Σεντ Κλερ, αντίθετα, γνωρίζει ακριβώς ποια είναι εκείνη και προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του ότι πρέπει να μείνει μακριά της. Το αποτέλεσμα είναι μια διαρκής συναισθηματική ένταση, στην οποία η αναγνώριση και η άρνηση λειτουργούν σχεδόν σαν ένα παιχνίδι μεταξύ των δύο.
Η συγγραφέας δεν στηρίζει την ιστορία αποκλειστικά στο ειδύλλιο. Δημιουργεί έναν ολόκληρο κόσμο από δευτερεύοντες χαρακτήρες, οικογενειακές σχέσεις, κοινωνικές υποχρεώσεις και μυστικά που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν. Παράλληλα, το Regency περιβάλλον δεν είναι απλώς σκηνικό. Οι κανόνες συμπεριφοράς, οι γάμοι συμφέροντος, η σημασία της καταγωγής και η εμμονή με την κοινωνική θέση επηρεάζουν άμεσα τις επιλογές των ηρώων.
Η γραφή της Matthews παραμένει ανάλαφρη και ευέλικτη, ακόμη και όταν η ιστορία σκοτεινιάζει. Οι διάλογοι έχουν χιούμορ και ζωντάνια, ενώ οι σκηνές αντιπαράθεσης δίνουν στην αφήγηση έναν σχεδόν κινηματογραφικό ρυθμό. Είναι μια ζωηρή και διασκεδαστική ερωτική ιστορία με έντονη αίσθηση περιπέτειας και χιούμορ που παραπέμπει στην Austen.
Το «Τζέντλεμαν Τζιμ» είναι τελικά μια ιστορία για ανθρώπους που προσπαθούν να ξεφύγουν από τις ταμπέλες που τους έχουν επιβάλει. Η Μάργκαρετ δεν θέλει να είναι απλώς μια πλούσια κληρονόμος που πρέπει να παντρευτεί για να προστατεύσει την περιουσία της. Ο Νίκολας δεν θέλει να παραμείνει για πάντα ο νόθος σταβλίτης χωρίς όνομα και θέση. Και ο Σεντ Κλερ πρέπει να καταλάβει πως η εκδίκηση δεν μπορεί να αποτελέσει ολόκληρη την ταυτότητά του.
Πίσω από τις μονομαχίες, τις μυστικές ταυτότητες και τη δεύτερη ευκαιρία στον έρωτα, η Mimi Matthews γράφει για την ανάγκη του ανθρώπου να ορίζει ο ίδιος τον εαυτό του. Για το παρελθόν που μας διαμορφώνει, αλλά δεν είναι απαραίτητο να μας καταδικάζει. Για την κοινωνική τάξη και τις ανισότητες που μπορούν να καθορίσουν τις ζωές των ανθρώπων. Και, κυρίως, για τη συγχώρεση. Όχι ως λήθη όσων συνέβησαν, αλλά ως απόφαση να μην επιτρέψουμε σε αυτά να καθορίζουν για πάντα το μέλλον.
Το «Τζέντλεμαν Τζιμ» είναι ένα Regency romance που ξέρει πως ο έρωτας χρειάζεται μερικές φορές και λίγο μυστήριο, λίγη εκδίκηση, μια μονομαχία, έναν μυστηριώδη ληστή και αρκετά οικογενειακά μυστικά για να γίνει πραγματικά ενδιαφέρων. Και η Mimi Matthews τα συνδυάζει όλα χωρίς να ξεχνά ποτέ πως, κάτω από την περιπέτεια, βρίσκεται μια ιστορία για δύο ανθρώπους που προσπαθούν να ξαναβρούν ο ένας τον άλλον αφού πρώτα χρειάστηκε να ξαναβρούν τον εαυτό τους.
Λίγα λόγια για τη συγγραφέα
Η Mimi Matthews είναι βραβευμένη συγγραφέας ιστορικών ρομα ντικών μυθιστορημάτων. Το βιβλίο της Έργο τέχνης απέσπασε το HOLT Medallion το 2020 και το βραβείο Carla Crown Jewel of Books 2020. Επίσης, ήταν υποψήφιο για το βραβείο Daphne du Maurier το 2021. Τα μυθιστορήματά της έχουν λάβει εξαιρετικές κριτικές από κορυφαίους εκδοτικούς οργανισμούς, όπως οι Publishers Weekly, Library Journal, Booklist, Kirkus, BookPage και Shelf Awareness, ενώ έχουν αναφερθεί σε μεγάλα έντυπα. Όταν δεν γράφει μυθιστορήματα, η Mimi Matthews ασχολείται με τη συγγραφή δοκιμίων και άρθρων για τον 19ο αιώνα, καλύπτοντας θεματικές όπως τα ζώα, η τέχνη, το savoir vivre, η μόδα, η ομορφιά, ο φεμινισμός και η νομική. Τα έργα της έχουν δημοσιευτεί στους ιστότοπους Victorian Web, Journal of Victorian Culture, Costume Society UK και στο περιοδικό BUST.

