Γράφει η Γεωργία Κωστοπούλου
Πόσο ασφαλής μπορεί να νιώσει κάποιος όταν έχει αφήσει πίσω του το παρελθόν, αλλά το παρελθόν δεν έχει αφήσει εκείνον; Στο «Κρυφτό», ο Chris Carter δημιουργεί ένα ψυχολογικό θρίλερ γεμάτο ένταση, μυστικά και συνεχείς ανατροπές, όπου η αλήθεια αποκαλύπτεται αργά και κάθε βεβαιότητα ανατρέπεται. Το μυθιστόρημα δεν βασίζεται μόνο στην αγωνία της καταδίωξης, αλλά και στην αβεβαιότητα της ταυτότητας, της εμπιστοσύνης και της ανθρώπινης εξαπάτησης, προσφέροντας μια ιστορία που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον μέχρι την τελευταία σελίδα.
Η ιστορία ξεκινά με τη Σαμάνθα Στιούαρτ, μια γυναίκα που καταφέρνει να ξεφύγει από έναν κακοποιητικό γάμο και να οδηγήσει τον σύζυγό της στη φυλακή. Η καταδίκη του, όμως, δεν σημαίνει και το τέλος του εφιάλτη της. Η τελευταία του υπόσχεση είναι ότι θα τη βρει, όσος χρόνος κι αν χρειαστεί. Για να προστατευθεί, αποκτά νέα ταυτότητα και νέα ζωή ως Μέρι Σμιθ, αφήνοντας πίσω οτιδήποτε γνώριζε. Εκεί που όλα μοιάζουν να οδηγούν σε μια ιστορία επιβίωσης και καταδίωξης, ο Carter αρχίζει σταδιακά να μεταμορφώνει το αφήγημα σε κάτι πολύ πιο περίπλοκο. Κάθε νέο κεφάλαιο μοιάζει να προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι σε ένα παζλ, μόνο που ο αναγνώστης συνειδητοποιεί διαρκώς ότι η εικόνα που είχε σχηματίσει μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν λανθασμένη.
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του βιβλίου είναι ο τρόπος με τον οποίο χειρίζεται την πληροφορία. Ο Carter γνωρίζει ακριβώς τι πρέπει να αποκαλύψει και τι να αποκρύψει. Δεν βασίζεται σε φτηνά τεχνάσματα ούτε σε ανατροπές που υπάρχουν μόνο για να εντυπωσιάσουν. Αντίθετα, χτίζει μεθοδικά μια αφήγηση όπου κάθε λεπτομέρεια αποκτά διαφορετική σημασία όταν αποκαλύπτεται ένα νέο στοιχείο. Ο αναγνώστης καλείται συνεχώς να αναθεωρεί τις βεβαιότητές του, να αμφισβητεί τις προθέσεις των χαρακτήρων και να αναρωτιέται ποιος κινεί πραγματικά τα νήματα.
Το «Κρυφτό» αξιοποιεί εξαιρετικά την ιδέα της ταυτότητας. Δεν εξετάζει μόνο τι σημαίνει να αλλάζει κανείς όνομα ή τόπο διαμονής, αλλά και κατά πόσο μπορεί πραγματικά να αποδράσει από το παρελθόν του. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από την έννοια της επιβίωσης, της χειραγώγησης και της εκδίκησης, ενώ παράλληλα θέτει ερωτήματα σχετικά με την εμπιστοσύνη και την ανθρώπινη αντίληψη. Πόσο εύκολα πιστεύουμε αυτό που βλέπουμε; Πόσο αντικειμενική είναι η εικόνα που σχηματίζουμε για έναν άνθρωπο; Και πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει τις προσδοκίες μας εναντίον μας;
Η Σαμάνθα, ή καλύτερα Μέρι, αποτελεί έναν χαρακτήρα που εξελίσσεται διαρκώς μέσα στην αφήγηση. Στην αρχή μοιάζει κυρίως με θύμα των περιστάσεων, όμως όσο προχωρά η ιστορία αποκτά μεγαλύτερο βάθος. Ο Carter αποφεύγει να τη μετατρέψει σε μια αψεγάδιαστη ηρωίδα. Της επιτρέπει να κάνει λάθη, να αμφιβάλλει, να φοβάται και να παίρνει αποφάσεις υπό πίεση. Έτσι παραμένει ανθρώπινη και πειστική, ακόμη κι όταν οι εξελίξεις αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη ένταση.
Εξίσου ενδιαφέρον είναι το σύνολο των δευτερευόντων χαρακτήρων. Κανείς δεν παρουσιάζεται μονοδιάστατα και σχεδόν όλοι αφήνουν την αίσθηση ότι γνωρίζουν περισσότερα από όσα αποκαλύπτουν. Ο συγγραφέας αξιοποιεί αυτή την αβεβαιότητα για να διατηρεί σταθερά υψηλό το σασπένς. Οι σχέσεις μεταξύ των προσώπων μεταβάλλονται συνεχώς και η εμπιστοσύνη γίνεται ένα από τα σημαντικότερα διακυβεύματα της ιστορίας.
Αφηγηματικά, ο Carter επιλέγει έναν γρήγορο αλλά όχι βιαστικό ρυθμό. Το πρώτο μέρος αφιερώνει χρόνο ώστε να γνωρίσουμε την πρωταγωνίστρια και να κατανοήσουμε το ψυχολογικό της φορτίο. Στη συνέχεια, η ένταση αυξάνεται σταδιακά μέχρι να μετατραπεί σε μια αλυσίδα εξελίξεων που δύσκολα επιτρέπει στον αναγνώστη να αφήσει το βιβλίο από τα χέρια του. Το ενδιαφέρον είναι ότι, παρόλο που η δράση κορυφώνεται προς το τέλος, η πραγματική δύναμη του μυθιστορήματος βρίσκεται στην ψυχολογική του διάσταση και όχι στις σκηνές δράσης.
Όσοι γνωρίζουν τον Carter από τη σειρά του Ρόμπερτ Χάντερ ίσως εκπλαγούν από την απουσία της ακραίας βίας που χαρακτηρίζει αρκετά από τα προηγούμενα έργα του. Εδώ η ένταση δεν προέρχεται από τη φρίκη των εγκλημάτων αλλά από την αίσθηση ότι τίποτα δεν είναι ασφαλές και κανείς δεν είναι ακριβώς αυτός που δείχνει. Αυτή η επιλογή αποδεικνύει την ευελιξία του συγγραφέα, ο οποίος μπορεί να δημιουργήσει το ίδιο καθηλωτικό αποτέλεσμα βασιζόμενος αποκλειστικά στην ατμόσφαιρα, στην ψυχολογία και στην προσεκτικά δομημένη πλοκή.
Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι το βιβλίο αποφεύγει να επαναπαυθεί στις ανατροπές του. Οι εκπλήξεις λειτουργούν οργανικά μέσα στην ιστορία και δεν ακυρώνουν όσα έχουν προηγηθεί. Αντίθετα, προσθέτουν νέο νόημα σε σκηνές που ο αναγνώστης θεωρούσε δεδομένες, ενισχύοντας την επιθυμία να ανατρέξει νοερά στα προηγούμενα κεφάλαια.
Το «Κρυφτό» είναι ένα θρίλερ που αποδεικνύει πως ο Chris Carter δεν χρειάζεται ούτε υπερβολική βία ούτε έναν κατά συρροή δολοφόνο για να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον. Με μια πλοκή που μεταμορφώνεται διαρκώς, χαρακτήρες που δεν αποκαλύπτουν εύκολα τις πραγματικές τους προθέσεις και μια ατμόσφαιρα διαρκούς αβεβαιότητας, δημιουργεί ένα μυθιστόρημα που βασίζεται στην ένταση της αναμονής και στη δύναμη της εξαπάτησης. Είναι ένα βιβλίο που υπενθυμίζει πως το πιο επικίνδυνο παιχνίδι δεν είναι πάντα αυτό της καταδίωξης. Πολλές φορές είναι το παιχνίδι της αλήθειας, όταν κανείς δεν ξέρει ποιος πραγματικά κρύβεται και ποιος τελικά αναζητά.
Λίγα λόγια για το συγγραφέα
Ο Κρις Κάρτερ, ιταλικής καταγωγής και γεννημένος στη Βραζιλία, σπούδασε ψυχολογία με ειδίκευση στην εγκληματική συμπεριφορά στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν. Ως μέλος της ομάδας Εγκληματολογικής Ψυχολογίας της Εισαγγελίας της Πολιτείας του Μίσιγκαν πήρε συνεντεύξεις από πολλούς εγκληματίες, μεταξύ των οποίων σίριαλ κίλερς και δράστες πολλαπλών ανθρωποκτονιών καταδικασμένους σε ισόβια κάθειρξη, και είχε την ευκαιρία να τους μελετήσει. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο Κρις Κάρτερ εγκαταστάθηκε στο Λος ‘Aντζελες, όπου πέρασε μια δεκαετία ως κιθαρίστας πολυάριθμων γκλαμ ροκ συγκροτημάτων, πριν εγκαταλείψει το επάγγελμα του μουσικού για να ασχοληθεί αποκλειστικά με τη συγγραφή. Σήμερα ζει στο Λονδίνο. Ο Δολοφόνος με το Σημάδι του Σταυρού είναι το πρώτο του μυθιστόρημα.

